25 lat Fundacji Nasza Ziemia i Akcji Sprzątanie świata - Polska :: 1994-2018 Sprzątanie świata - Polska 2018. Akcja jubileuszowa. Eko Odkrywcy 6 facebook Strona Miry

 

PROGRAM BOMBINA

czyli monitoring kumaka
 

Aktualnie działanie programu zostało zawieszone

 
Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić Program Bombina? 
 
Stan populacji płazów na Świecie
 
Postępujące zmiany klimatyczne i przekształcanie środowiska naturalnego przez człowieka wpływają negatywnie na bytujące w nim populacje płazów. Na całym świecie wiele z nich wymarło podczas ostatniego stulecia. Pomimo tak bliskiego sąsiedztwa tych zwierząt i ludzi brakuje wiedzy niezbędnej do zapewnienia im efektywnej ochrony. Dane na temat aktualnego rozmieszczenia populacji płazów w Europie są w dużej mierze nieaktualne i niewystarczające.
 
Rola płazów w przyrodzie
 
Płazy stanowią bardzo ważną część składową ekosystemów. Z powodu swej wyjątkowej wrażliwości na negatywne zmiany zachodzące w środowisku naturalnym, mogą one spełniać rolę bioindykatorów czyli wskaźników informujących o negatywnych zmianach zachodzących w naszym otoczeniu.
 
Te często niedoceniane stworzenia są również podstawowym elementem naturalnych łańcuchów troficznych, ich obecność w środowisku naturalnym jest warunkiem przetrwania wielu innych grup organizmów i zachowania równowagi w przyrodzie.
 
Zagrożenia dla współczesnych płazów
 
W ciągu ostatniego stulecia z powodu zanieczyszczenia środowiska, postępujących zmian klimatycznych i gospodarki człowieka wymarła prawdopodobnie największa liczba gatunków płazów w historii ich egzystencji na tej planecie obok człowieka. Jest to ostatecznym ostrzeżeniem przed ogólnoświatową katastrofą ekologiczną, której skutków nie da się przewidzieć ani naprawić.
 
Ochrona płazów
 
W celu zachowania biologicznej różnorodności środowiska na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej od 1992 roku zaczęto wdrażać system ochrony zagrożonych składników przyrody naszego kontynentu w postaci Europejskiej Sieci NATURA 2000. Jest to sieć obszarów o specjalnym statusie ochronnym, utworzonych aby chronić cenne w skali Europy gatunki flory i fauny oraz siedliska o szczególnej wartości. Jednym z warunków tworzenia takich obszarów może być występowanie wybranych gatunków płazów. Gatunki dla zachowania, których wyznaczane są obszary NATURA 2000 wymienione są w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej, tj. Dyrektywy Rady 92/94/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory. Płazy świetnie się do tego nadają, ponieważ siedliska przez nie zajmowane często stanowią cenne ostoje wielu innych, rzadkich grup organizmów.
 
Inwentaryzacja – pierwszy krok do czynnej ochrony płazów/ Potrzeba inwentaryzacji
 
Rozmieszczenie i stan populacji płazów nie są poznane w Europie w stopniu wystarczającym do prowadzenia ich należytej ochrony. Brakuje danych dotyczących zmian liczebności w dłuższej skali czasowej. Wiadomo jedynie, że na większości zasiedlonych przez nie obszarów stają się coraz mniej liczne, w wielu miejscach wyginęły poszczególne gatunki. Dzieje się tak nawet pomimo objęcia ich całkowitą ochroną. Wszystko wskazuje na to, że dotychczasowe formy ochrony w przypadku tych dwóch gromad zwierząt nie spełniają obecnie swej należytej roli. Aby skontrolować ich efektywność i uczynić je bardziej skutecznymi należy dokładniej zinwentaryzować stanowiska i wprowadzić wieloletni monitoring stanu populacji.
 
Założenia programu Bombina
 
Program BOMBINA jest propozycją monitoringu populacji dwóch występujących na obszarze naszego kraju gatunków wymienionych w II załączniku Dyrektywy Siedliskowej. Są nimi kumak nizinny Bombina bombina i kumak górski Bombina variegata. Gatunki te świetnie spełniają rolę bioindykatorów, dlatego ochrona siedlisk, na których występują ma pozytywny wpływ na przetrwanie całych zespołów organizmów żyjących obok nich. Chroniąc kumaki chronimy równocześnie całe siedliska, a w tym cenne zespoły rozmaitych organizmów.
 
W naszym kraju obecnie nie istnieje żaden ogólnokrajowy program inwentaryzacyjny, a tym bardziej monitoringowy dla płazów i gadów. Lokalnie w niektórych częściach Polski prowadzi się inwentaryzacje herpetologiczne lub programy monitoringowe dla poszczególnych gatunków na niewielką skalę. Obecne dane o rozmieszczeniu tych zwierząt w Polsce są w dużej mierze oparte na wynikach badań prowadzonych wiele lat temu. Niestety wiedza ta jest niewystarczająca w stosunku do zaistniałych potrzeb.
 
Program BOMBINA ma pomóc w:
 
 
ZOBACZ:
 
O programie
Nowości
O kumakach
Inwentaryzacja - jak to zrobić?
Koordynatorzy