Nie ma mieci - s surowce! Sprztanie wiata - Polska 2017 Kluby Naszej Ziemi Strona Miry

8 sierpnia - DZIE PSZCZӣ

Nie musisz lubi miodu i leczy si propolisem, eby los pszcz nie zaprzta ci myli. Jakie s twoje ulubione owoce, bez ktrych warzyw nie mgby/mogaby y? Wypisz po kilka przykadw na kartce. A teraz sprawd (wykaz na dole strony)*, czy przypadkiem nie jeste zaleny od pszcz. I jak? Ile im zawdziczasz? Poranna kawa, dem malinowy, herbata z cytryn, sok jabkowy, nalewka winiowa, jabecznik, lody truskawkowe, cydr i liwowica, a nawet kapuniak, ogrkowa czy grochwka, to wszystko moesz mie dziki pracy pszcz. Piszc „pszczoy” mam na myli nie tylko pszczoy miodne, ktre moglimy dobrze pozna w filmie o pszczce Mai, ale rwnie puchate trzmiele czy pszczoy samotnice. Wszystkie one 8 sierpnia obchodz swoje wito.
Pszczoy to nadrodzina owadw z rzdu bonkoskrzydych. Do pszcz zalicza si ok. 20 tys. gatunkw, w wikszoci prowadzcych samotniczy tryb ycia, ale rwnie takich, ktre wytworzyy skomplikowane struktury spoeczne. Pszczoy yj na Ziemi od ponad 50 milionw lat, a ich rola w utrzymywaniu rwnowagi ekosystemu Ziemi jest nieoceniona. S odpowiedzialne za zapylanie ok. 70% gatunkw rolin uprawnych na wiecie, zapewniaj lepsz jako owocw i warzyw i podnosz wydajno upraw. Niektre z gatunkw (np. migday) bez pracy pszcz w ogle by nie owocoway. A przecie pszczoy zapylaj nie tylko roliny uytkowe, ale rwnie roliny dzikie, tworzce rne ekosystemy ldowe. Te zbiorowiska rolinne produkuj tlen niezbdny do ycia a take s odpowiedzialne za wiele innych usug ekosystemowych. Wyginicie pszcz miaoby trudne do oszacowania konsekwencje dla ludzi i rodowiska przyrodniczego Ziemi.
Ten proces jednak wanie si rozpocz. Pierwsze doniesienia o masowym wymieraniu pszcz miodnych pochodz z 1995 roku z USA. Problem ten dotyczy ju caego wiata i jest ogromnym wyzwaniem, nie tylko dla pszczelarzy.
Zesp masowego ginicia pszczoy miodnej (ang. Colony Collapse Disorder, skrt CCD) to zesp chorobowy wystpujcy w koloniach pszczoy miodnej. Objawia si nagym zmniejszeniem wielkoci kolonii – pszczoy robotnice – wylatujce z ula nie wracaj do niego, znikaj bez ladu, pozostawiajc larwy i czerw bez pokarmu, co wie si z wyginiciem rwnie kolejnego pokolenia. Z ogromnym prawdopodobiestwem odpowiedzialne za to s pestycydy, wywoujce zmiany w systemie nerwowym pszcz. Przede wszystkim chodzi tu o pogorszenie pamici owadw i ich poczucia kierunku. W konsekwencji pszczoy wylatujce po nektar i pyek, nie s ju w stanie powrci do swoich uli. Cho z chorob pszczoy zmagaj si ju blisko 20 lat, to od okoo 10 straty w pszczelich rodzinach zaczy budzi powane obawy pszczelarzy. Amerykaski Departament Rolnictwa poinformowa w maju 2013, e prawie jedna trzecia amerykaskich rodzin pszczelich wygina zim 2012/2013.
Cho etiologia choroby wci jest niejasna, a naukowcy wrd potencjalnych rde problemu wymieniaj zarwno choroby, szkodniki, grzyby, roztocza, wirusy, jak i zmiany klimatyczne, niedobory ywieniowe, to gwnym podejrzanym s pestycydy, a szczeglnie insektycydy, wrd ktrych najgroniejsze wydaj si neonikotynoidw – pochodne nikotyny stosowane w opryskach od lat 90. XX wieku. Dwa niezalena badania prowadzone we Francji oraz w Szkocji (opisane w czasopisma Science) potwierdzaj te hipotez.
W kwietniu 2013 r. Komisja Europejska przegosowaa dwuletni zakaz stosowania trzech pestycydw z grupy neonikotynoidw, ze wzgldu na ich szkodliwo dla pszcz. Gosowanie poprzedzone byo akcj spoeczn zorganizowan poprzez portal Avaaz – petycj skierowan do europejskich przywdcw podpisao ponad 2,6 mln osb.
Badania dotyczce wymierania pszcz dotyczyy nie tylko pszczoy miodnej ale take trzmieli. Cho na du skal nie s prowadzone adne badania dotyczce dzikich pszcz, z duym prawdopodobiestwem mona zaoy, e problem zaniku pszcz dotyczy nie tylko pszczoy miodnej i trzmieli, ale i pozostaych gatunkw pszcz, rwnie wanych dla reprodukcji rolin dziko rosncych oraz uytkowych.
Na wielko i zdrowotno populacji zapylaczy wpyw ma m.in. nowoczesne rolnictwo. Problem dobrze ilustruje ponisze zdjcie.
Pomijajc wpyw pestycydw ogromnym problemem dla dzikich pszcz s uprawy monokulturowe. Brak miedz, zadrzewie rdpolnych, starych drzew, skarp, rdpolnych stert kamieni to wszystko powoduje e brakuje kryjwek i miejsc do zaoenia gniazda. Ponadto zmniejsza si biornorodno rolnictwa i coraz mniej jest miejsc, gdzie mog rosn rne gatunki roliny nektarujcych. Nawet monokulturowa uprawa rolin miododajnych, daje pokarm przez krtki czas, a po okresie kwitnienia ogromne obszary nie zapewniaj poywienia dzikim zapylaczom. Rozwizaniem byyby korytarze rolinne z rnorodn rolinnoci miododajn i miejscami do gniazdowania owadw – czyli w praktyce powrt do dawnych miedz i zadrzewie rdpolnych.
Ochrona owadw zapylajcych jest si wan elementem dziaa na rzecz zachowania biornorodnoci i utrzymania wydajnoci produkcji ywnoci. Co moesz zrobi?
  
Podejmij wyzwanie
Sad i siej roliny miododajne, czyli takie, ktre dostarczaj nektaru i pyku, w ogrdku, na balkonie, na nieuytkach, miedzach, zaniedbanych trawnikach itd. Moesz w sklepach ogrodniczych kupi gotow mieszank rolin miododajnych lub kupi znacznie tasze nasiona w wikszych paczkach np. ubin, gorczyc czy faceli. Wysiewaj rne gatunki, ale pamitaj by byy to roliny rodzime – dziki temu wspierasz i pszczoy i chroni biornorodno. Pamitaj, e pszczoy zbieraj nektar i pyek od wiosny do jesieni. Jeli chcesz stworzy stowk dla pszcz wysiej roliny kwitnce o rnych porach roku.
Jeli masz ogrd pozostaw w nim cz dzik, naturaln z miododajnymi rolinami kowymi oraz miejscami, gdzie owady mog zaoy gniazdo. Nie wypalaj lici i traw, stanowi miejsce gniazdowania i kryjwk dla wielu owadw. Wiele owadw zakada gniazda w glebie, nie przekopuj jej zbyt czsto. Przygotuj poido dla pszcz, naczynie z wod oraz kamykami lub patykami, na ktrych owady bd mogy stan by napi si wody. Unikaj insektycydw oraz pestycydw toksyczne dla pszcz. Unikaj zwaszcza neonikotynoidw. Korzystaj z naturalnych rodkach ochrony rolin.
Zakupy. W miar moliwoci wybieraj produkty rolnictwa ekologicznego, wolne od GMO – s nie tylko zdrowsze dla Ciebie i Twojej rodziny, ale rwnie ich produkcja nie zagraa pszczoom i jest przyjazna rodowisku. Staraj si wybiera produkty lokalne, z najbliszej okolicy, a jeli to niemoliwe wybieraj ywno wyprodukowan na terenie Unii Europejskiej. „W UE, w przeciwiestwie do innych duych producentw ywnoci (USA, Turcja, Chiny), obowizuj obecnie ograniczenia w stosowaniu neonikotynoidw oraz fipronilu. Lista zakazanych pestycydw powinna by jeszcze dusza, wci jednak ochrona zapylaczy na terenie Unii jest peniejsza ni poza ni” [rdo: Krzysztof Cibor „Jak zosta pszczelim bohaterem, zosta pszczel bohaterk”, wyd. Greenpeace].
Kupuj mid od certyfikowanych lub sprawdzonych lokalnych rolnikw (uwaaj na miody sprzedawane bez etykiet. Unikaj miodw z etykiet „z poza Unii Europejskiej”, dziki temu twj mid bdzie zdrowszy, gdy normy uycia pestycydw s bardziej restrykcyjne ni np. w Chinach skd pochodzi dua ilo miodu.
Zbuduj dom dla dzikich pszcz. Jak wykona proste domki, z podrcznych materiaw? Przeczytaj poradnik przygotowany przez Greenpeace w ramach projektu „Zaadoptuj pszczo”.
Podpisz petycj do ministrw rolnictwa w obronie pszcz.  Porozmawiaj z rodzin i znajomymi o znaczeniu pszcz i ich wymieraniu. Zach ich do dziaania na rzecz pszcz.
* Owoce i warzywa owadopylne:
agrest, ananas, arbuz, awokado, bakaan, banan, borwki, bb, broku, brukselka, brzoskwinia, cebula, cukinia, cytryna, czarne jagody, czerenie, czosnek, dynia, fasola, grejpfrut, groch, gruszka, gryka, herbata, jabka, jeyny, kabaczek, kakaowiec, kalafior, kapusta, kawa, maliny, mandarynka, marchew, melon, morele, ogrek, papryka, pietruszka, pomaracza, pomidor, porzeczki, poziomki, rzeucha, rzodkiewka, seler, sonecznik, szczypiorek, liwki, truskawki, winogrono, winie, urawina.
Dowiedz si wicej:
www.zapylanie.pl
Projekt Pszczoa
Spadek populacji pszcz
Jak zbudowa hotel dla dzikich zapylaczy
Sprawd swoj wiedz
rdo: www.ekologia.pl
rdo: www.youtube.com
 

Archiwum aktualnoci

2017 1 2 3 4 5 6 7 8

2016 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2015 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2014 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2013 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2011 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2010 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2009 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2008 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2007 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2006 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2005 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2004 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2003 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2002 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12